Doanh nghiệp cơ khí còn lắm khó khăn

Hiệp hội doanh nghiệp cơ khí Việt Nam (VAMI) đang tràn trề hy vọng vào một cơ hội giành lại vị thế sân nhà. Sự lạc quan ấy không phải không có cơ sở, bởi mới đây, VAMI đã gửi báo cáo lên Chủ tịch nước và Thủ tướng Chính phủ đề nghị cho chủ trương kiểm tra lại toàn bộ các dự án công nghiệp theo dạng tổng thầu do doanh nghiệp nước ngoài trúng thầu nhưng thi công dở dang để huy động lực lượng trong nước kết hợp với các nhà thầu nước ngoài khác hoàn chỉnh. Dù chưa nhận được câu trả lời, nhưng dẫu sao đây cũng là tín hiệu tích cực về tính chủ động của VAMI.Đây cũng là dịp để nhìn lại vì sao mà doanh nghiệp cơ khí nội yếu thế đến vậy?

Thực tế này là hệ quả của hệ thống pháp luật liên quan đến đấu thầu từng ưu tiên các nhà thầu có giá thấp mà chưa chú trọng đúng mức đến những điều kiện đi kèm bảo đảm năng lực thực thi. Về điểm này, Luật Đấu thầu 2013 đã khắc phục và thời gian tới tình hình hẳn sẽ được chuyển đổi tích cực hơn. Thế nhưng, sự còi cọc của doanh nghiệp cơ khí trong nước còn đến từ chính việc các giải pháp về cơ chế chính sách đã ban hành hỗ trợ ngành cơ khí không những không nhất quán mà còn không được thực hiện nghiêm túc. Có thể dẫn chứng Chỉ thị số 494/CT-TTg về việc sử dụng vật tư hàng hóa sản xuất trong nước trong công tác đấu thầu, tuy có hiệu lực từ ngày 20-4-2010, nhưng hiện vẫn thiếu hướng dẫn và chế tài cụ thể. Thêm nữa, tuy hình thức các gói thầu EPC nở rộ, nhưng lại chưa có tổng kết và điều chỉnh cụ thể đối với loại hình này nhằm tạo cơ chế ưu tiên các tổng thầu sử dụng nhiều doanh nghiệp cơ khí trong nước trong công tác thiết kế, chế tạo thiết bị của dự án như Chỉ thị số 734/CT-TTg ngày 17-5-2011 của Thủ tướng Chính phủ đã quy định.

Điều đáng nói, miếng bánh thị phần bấy lâu nay không dành cho "kẻ yếu", các doanh nghiệp cơ khí trong nước làm sao có cơ hội mở rộng thị trường khi mà chính những chủ đầu tư trong nước cũng quay lưng với họ? Ngày 29-11-2012, Chính phủ đã phê duyệt cơ chế thực hiện thí điểm thiết kế, chế tạo trong nước các thiết bị nhà máy nhiệt điện trong giai đoạn 2012-2025. Theo đó, yêu cầu chủ đầu tư các dự án nhà máy nhiệt điện thuộc hình thức BOT phải thực hiện tối đa việc giao cho doanh nghiệp cơ khí trong nước thiết kế chế tạo thiết bị phụ. Song 16 tháng trôi qua, các doanh nghiệp này vẫn chưa có điều kiện tiếp xúc với chủ đầu tư, chưa nói gì đến bàn bạc triển khai. Xem ra, chặng đường chuyển đổi về chất của doanh nghiệp cơ khí còn lắm "gập ghềnh", một khi câu chuyện "tự làm yếu mình" kể trên vẫn chưa được giải quyết từ gốc. VAMI còn đơn độc thì khó lòng một ngành được hoạch định là giữ vai trò quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước có thể cất cánh.

Đăng bởi CSKH - WLIKE - 0963.403.093